Dhalaankii Dhabaha Waayey

Soomaaliya Waa Waddan hoddan ku aha
Kheyraadka dabiiciga ah. Iyadoo taa jirto baa waayaan dhalaanka Soomaaliyeed wax ku haga dhabaha toosan. Waddanku waa hoddan balse mahayaan dadkiisa dhabihii looga faaideysan lahaa kheyraadka dad iyo duunyaba ka badan.

Waxaa inawada deeqa Waanaga oo aan isugu hiilinaa xumahana aynu iska deynaa.
Haddaan sidaa layeelina Waxaan u halaagsameynaa sida Qoomamkii inaga horeeyay. Dhalaankii , Diin iyo dal xooga u ahaan lahaa ayaanu ku waynaa maalin kasta Dagaalo dhexdeena ah iyo Qaraxyo.

Mamudneen dhalaankii Shali dhashay inaan dhabaha dagaalada u horseedno, dhibaato aan dhamaad laheen dhaxal uga dhigno. Soomaaliya waa Meel dhaawaca iyo Dhimashada aan dadka laweyneen. Haddaanu malin qarax dhicin maalmo kadib waxaa la isu diyaariyo waa qarax ama qaraxyo.

                  Talo Waa Tii Rabi
Inkastoo taladu ay Tahay tii Rabi haddana waxaa Aadanuhu isticmaala caqliguu Eebe siiyay intuu kari karo oo uu marba mid tamaniyaa si uu xaalada jirto uu xalkeeda u helo. Xaalada hada ka jira Soomaaliya kuma jiro xalkeeda sida wax ay u socdaan. Duqeeymo lala beegsado  Al Shabaab oo tiro isla dhaliintii Soomaaliyeed ah lagu baabiyo looguma adkaan karo Shabaab. Silamid ah taa Qaraxyo ka dhaca dalka oo ay ku baaba'aan Qaar badan oo ciidan iyo Shacab Soomaaliyeed ah dan weyn kuma jirto loogumana adkaan karo Dowlada.

Dowlada iyadaa Dalka wadda metasha waxaa ila quman xal kaloo aan xabbad ahayn inay isticmaasho oo lagu qancin karo Al shabaab. Si Shacabka u amaan helo Dalkuna aanan u burburin baaba kale.
Ethopia iyo ONLF waxay dagaalamayeen ku dhowaad 30 Sano kadib isbedelkii ka dhacay Wadanka Ra'isul wasaaraha Ethopia Abiye Axmed wuxuu gartay inaan, anaa kaa Quwad weyn meel dad gaarsiin karin. Waxaan leeyahay Soomaaliyay dib isugu laabta Diintiina ubaqa Dadkiina utura Dalkiinana unaxa.

Soomaaliya lagaama lahan midka Soomaaliga ahow. Samahaaaga dadka hadeeqo intaadan Xumaan lagaa dhaxlin. Sooyaalka Dunidu Nina weligiisa Sareyn kuma noolaado haddaad maanta Silicsan tahay Beri waad samatabixi. Maqaldame waa Illaahi abuurtay arladaan oo awoodisa aan ku socono. Tobadkeen dhab ah iyo isu tanaasul baa tubta toosan loo maraa.

Turxaan bixiya Siyaasada Taladana Wadaag ka dhigaa leeyahay inta maanta taladu Rabi inoogu dhiibay. Wixii Teggay Tageene aynu isu Tanaasulno.

Maalmhan dambe waxaa soobatay in dadkii ay ka hadlaan Siyaasada sifuran iyadoo aysan aqoon ku filan ulahayn. Maxuma in laga hadlo Siyaasada lakiin waxaa haboob in sida wanaagsan looga hadlo kuna salaysan xaqiiqada jirta. Dalka Soomaaliya waqtigaan lajoogo 21/12/2018 Wuxuu kasoo kabanayaa xaaladihii adkaa uu soomaray hadey ahaan laheed hormarka dhinaca dhaqaalaha , Siyaasada Arimaha dibadda IWM.

Shacabka wey daalanyihiin dowladnimay rabaane Samaan baa inawada deeqde yaan sixun loo fasirin Siyaasada. Hagardaamada siyaasiyiinta ay horay usoo qaribeen wadanka iyo hubaal la'aanta Shacabka ayaa ugu wacanaa dibu dhaca Wadankaan.

Qofkasta masuuliyad ayaa saaran siduu uu noo shegay Nebi Muxamad NNKH. Hadii masuuliyadaas aynu ugudano sida nanoo faray waxaa hubaal ah in dalkaan uu ka yaraan lahaa is qabqabsigan faraha baddan.

Fataax

Fataax waa Illaahoo farxadaha
adduunyadu ninba mar usuurageliya
Faca maanta jooga lagama helo midkula siman
farxiyooy waxaa tahay midaan la'arag faceediiye
Fadli Eebe weeye waxaad tahay
Farxadeydii
Farxiyooy waxaa tahay fahmadeydiiye
Falfalxumo kaa maran
Fallaaxnimaa hibo u sidataa
Fariidnimadaa u dhalatay
waa mid farac u leedahay
Foox baa ii tahay iyo sida faras geeyoo
Furihii qalbigaa tahoo feeraha igaga taala
Fikir waa iga guurey fiicantaa jeclaaye
Feyskaaga wanaagsana farxad gaar igeliyee
Fatax baa u tahoo qalbiga
Far iyo faraati beynu nahaye
Farxiyooy igu filan keligaaga

W/Q: Dhaqane Yusuf Bashir

Dhulku waa badd iyo beri

#Ruux dhoof ku baray
Adoo weligaa dhul marin
Kaa dhowray halistii dhurwaaga
Ha udhigin qoddax dhulkoo
Haddaad dhagax ku gooysid meel
Dhulku wuu wado baddan yahay
Weli dhankalaa bannaan
Ugu socdaa sida ruux dhaan sida

Dhulku waa badd iyo beri
Barba meel muddan yahay
Haku beerin bocor badda dhexdeeda
Kala baro bad iyo beri
Halka beerashada ku wacan tahay

Biyuhuba dhan wey usocdaan
Balse dhadhankey ku kala duwan yihiin
Ha noqon sida dhagool wax maqlin
Adoo dhegahaagii qaba.
 Qore: ~ Dhaqane Yusuf Bashir

Guurdoon

Gabar yahay daraada
waxaan ahay sida nin geel kalumay
Gabal dhac Guga roobaad da'aayo
Galab iyo habeen aan gam'in
Geyiga dhulkeena meel madhaafine
Geedaha miyaa fuushaa oo gabalku kugu dhacay
Geyiga dhulkeena adigaa gob u ahoo
Geyaanka hablaha sanadka jiraa
Gambada inta xiran gaar kala tahay

Gabar xishoodkii lagu yaqaanay
Aduu kuu gaar yahaye
Guubaabo hadal geesinimada kuu dheer tahaye
Garaad kaaga fog baa gartu ku goysaaye
Gacal iyo sokeeyaa hadal lala gorfeeyaa
Nimaan gob ahaynina waa gebgebkiiye
Gunta hadalkayga hadaan soo gunaanado
Guurdoon baan ahay
Geed miro quuyana waan ahay
Giniga istarliinka miyaa gabaati iyo yarad kaaga geeya?

Gabar soomaaliyeed anoo arkaaya
Garbaheeda iyo gebi ahaan jirkeeda
Juga xijaabka wada xiran
Joog iyo Jamaal lagu gaarin
Jawhartii luul iyo kuwii janada lamoodo
Miyaa kuwo jirkooda wada qaawan
Jameekaan, jabaan iyo jermal
Jaanta wada qaadi karnaa?
Jawaabtu waa mayee , jecliyaa hablaheena
Qore:Dhaqane Yusuf Bashir

Duca qabe

Duca qabe diktoore
Daryeelkii dadkeena
Deeq Rabi baa tahoo
Daain noogu deeqay
Danta guud midka loogu deydoo
Dulqaadka iyo xigmada midka lagu doorto
Deganaanta hadalka Rabi kuugu deeqo
Daruur roobaadoo dadka ay wada sugayaan
Duunyo iyo dad loogu deersada
Damaashaadka arooskiin aan saman sugeynoo
Dugsada caanshaqa adiyo doolartaa dooqatay
Daadah dhaha abidoo haka daalina caanshaqa
Daryeela abidoo isu diirnaxa
Dire-dire aan dantiisa aqoon
Dulmi side ah haka yeelina doodiisa
Dusha uga dhaca daaqada kasaara
Daa'uusta dooqatay dayaxa ah
Dusheeda midaa wada dahabka ah
Daymadeeda dareen caanahaq udheer yahay
Dad jeclaanta midaa lagu dooqtay
Dahab iyo luul midaan lagu helin
Daa'iin baa kuugu deeqe
Ducaa ku heshaye kadabiib caanshaqa
Da'yar aad daadihisaan dalka iyo Diinta uroono
Duqowda iyo deris wada xaqdhowra
Daa'in ha idin kugu deeqo
Daa'in ha isku kiin simo.
Qore: Dhaqane Yusuf Bashir

Dareemanaw

Eel lang ky dhy uuwtis mey dheegaa
lang uliy lakhy tumalahaayi gomow
Anky aalane afshey isku ed ooftis ang haayne
Eebty walaalshey ka shoobow Eenow mey teriy?
Oloodis ang roongha Eenow Aragdey?
Lang ollaadley huriyow umaty lagooyawa
Ogoon iy waayel iniin nahaany waa, Eenow aragdey?

Ana amandheera ooytang noogey athiiny iila arag
Haang uunky ang aragaaney oogany anku nahaany
Uniy Ula ang dhiibaney, yoo eedmaky lee
Amang dheera afsho ang daagow baradeng
Ehelkeen me'ey , Abliisa ka hiradeng
Yoobaa Yoobaa Ulmy kunoogdy
Anky alaang alooy taas isku afiiy

Eenow aniy Oortang yaa ang damagsana
Dareemanaw dooykang dugaaga leyaa
Dudumy lang dugaaldy damagshy mayry
Aniiny dalkey daraadys damagsnaa
Deebadd duur kajaro dowy aragy haang
Digow ma iing yara doogey ny wal deyow maleh
Lang doothang dareer shey matoosaw
Dirig dirigmaa dooyky madeeraw
Dareemanaw dooykang dugaaga leyaa

Qore: Dhaqane Yusuf Bashir

Digniin

"Soomaalaay digniin"
Dirrirta iyo colaada dadka kama dhamaatee
Daa'iman inay noqotaa ayaa doqonimo ah
Duqowdii ; siyaasiyiintii badi haday dantoodii tahay doolar
Da'yartiina loofusho danaha gaarka
Dibad joogii lalahaa isagaa dalalka hormaray joogee
Dowladnimada kaga fiican dal jooga
Doodiisa ay tahay inuu dalkii dibindaabsho

Dagaal iyo colaad dhexdeena laguma kala raayee
Dibindaabada dalalka shisheeye war maad dareentaan
Dastuurkii Quraankii Daa'in noo soo dejiyey
Dan guud iyo mid gaar isagaa wada deeqee dalka maad ku dhaqdaan
Dastuurkaan shisheeyaha nagu daba wadaan
Dirirta iyo colaada isagaa dab u ahoo
Dalka burburkiisii asal u ahaayo na raadshey daadkoo

Dowladnimada asalkeeda waa Diintoo dastuurkii Quraankaa
Dadka Wada deeqa hadii daacadnimo lahelo
Dowladii ladhisaaba kuwaa dalaaliin ahoo kujira
Danahoodii gaarka ku fusha doolar iyo daar qurxoon ku hela
Damiirkii aaway war miyaa diirnaxaynin
Dunidda miyaa dhaxal la'idinsiiyay
Diintii wixii diiday baa dan moodaane

Daliil Quraankaa inoogu filan kuwii dayacay Diinta halkey ku dambeeyeene
Dilkii xaaranta ahaa daliil ka dhigtaan
Dal wixii wax tarilahaa waa kuwaa dambaska noqday
Duul kale miyaa sugeysaan dalka idin haga
Da'yartii aaway dalkaan dadka u ahaa
Dad weynoow kaca dugaaga shisheeye diida
Doqonka nala dhashiyo doonistiisu ay tahay doolar dalka maad ka qabataan.
Qore: Dhaqane Yusuf Bashir